خليل رونده بود بر درگاه عزت بر مقام خدمت ايستاده كه : وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً . جيب ربوده ، در صدر دولت بحرمت نشسته ، كه خطاب آمد از حضرت لم يزل كه : « السلام عليك ايّها النّبي و رحمة اللَّه و بركاته » روش سالكان در استجابت ظواهر است بر متابعت رسول و كشش ربودگان در استجابت سرائر است بر مشاهدهء علّام الغيوب ، اينست كه عالم طريقت گفت : استجيبوا للَّه بسرائركم ، و للرسول بظواهركم اذا دعاكم لما يحييكم ، حياة النفوس بمتابعة الرّسول و حياة القلوب بمشاهدة الغيوب . فديت رجالا فى الغيوب نزول * و اسرارهم فيما هناك تجول هيچ كس را از اهل آفرينش بحقيقت حياة مسلم نيست ، بىاجابت توحيد و بى توقيع تحقيق ، تا از حضرت نبوت اين نداء عزت مىآيد كه : امرت ان اقاتل النّاس حتى يقولوا لا إله الّا اللَّه . إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ ، اهل زندگى و زندگان بحقيقت ايشان‌اند كه از تراجع پاك‌اند و از تهمت دور ، و بدوستى مشهور ، از سلطان نفس رسته و دلهاشان با مولى پيوسته ، و سرهاشان به اطلاع حق آراسته ، به نسيم انس زنده و يادگار ازلى يافته و بدوست رسيده . پير طريقت گفت : الهى نه جز از شناخت تو شاديست ، نه جز از يافت تو زندگانى ، زنده بىتو چون مرده زندانى است ، زندگانى بىتو مرگيست ، و زنده تو زندهء جاودانى است . يا حياة الرّوح مالى ليس لى علم بحالى * تلك روحى منك ملىء و سوادى منك خالى بىجان گردم كه تو زمن پرگردى * اى جان جهان تو كفر و ايمان منى وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ ، سالكان راه حقيقت دو فرقه‌اند : عالمان‌اند و عارفان . فالعالمون وجدوا قلوبهم لقوله تعالى : إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ ؛ و العارفون فقدوا قلوبهم لقوله تعالى : وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ . رمزى غريب است و اشارتى عجيب ، دل راه است و دوست وطن ، چون به وطن رسيد او را چه بايد راه رفتن ، در بدايت از دل ناچار است و در نهايت دل حجاب است ،